Người ta trả mình 18 triệu để đóng một cái tủ bếp mới, nhưng tủ nhà tôi thì mặt cánh có một vết dao rựa sâu hoắm, do vợ tôi chém trúng hồi Tết năm kia. Mình đã toan thay cánh mấy lần rồi lại thôi. Thật tình, cái tủ đó giờ là thứ tôi nhìn mỗi sáng khi pha cà phê, nên nó dạy tôi nhiều thứ về nghề hơn hẳn mấy cuốn catalogue mà mấy đại lý gửi tới. Ai đang tìm hiểu tủ bếp để làm mới gian bếp thì cứ đọc chậm thôi, mình kể từ chuyện nhà tôi trước.
Tôi kiếm tiền từ việc làm tủ bếp mới cho người khác
Tôi làm nghề sửa chữa đồ gỗ nội thất gia đình ở Đà Nẵng đã 15 năm. Trung bình mỗi tháng mình nhận 3 đến 4 đơn đóng tủ bếp, tiền rơi vào khoảng 12 đến 40 triệu một bộ, tùy chất liệu và kích thước. Có bộ tôi đóng bằng nhôm kính cho nhà gần biển, có bộ bằng gỗ công nghiệp MDF chống ẩm, thỉnh thoảng mới ca gỗ tự nhiên như xoan đào hay sồi theo yêu cầu. Người hay hỏi tôi ba câu giống nhau: loại nào bền hơn, bao lâu thì phải thay, và có bị mối không. Tính sơ 15 năm, mình đã đóng quá 400 cái tủ đủ loại, từ căn tập thể cũ ở Thanh Khê tới biệt thự ven sông Hàn. Điều trớ trêu là khách thường đổi tủ sau 5 đến 7 năm, lý chính không phải hỏng mà là chật chội, hoặc tại thiết kế không hợp nhu cầu nấu nướng. Nhưng cái tủ nhà mình thì vẫn nằm đó từ hồi dựng vợ gả chồng năm 2011, mặt gỗ ép phủ melamine đã hơi bợt màu ở mép dưới. Mình làm tủ mới cho người suốt, mà tủ nhà tôi thì vẫn xài đồ cũ, nghe vậy chứ thật ra tôi biết rõ vì sao.
Cái tủ nhà mình có một vết dao rựa mà tôi cố tình để lại
Tết năm 2022, vợ tôi bằm xương heo cho nồi bánh chưng, con dao rựa dày quá tay nên chém trúng mặt cánh tủ. Vết sâu khoảng 2mm, dài gần 15cm, chạy xiên từ trên xuống tựa một đường gân gỗ. Bữa đó tôi đứng nhìn hồi lâu rồi nói để mai sửa. Tôi đo lại cánh tủ, 60x80cm, tính giá gỗ mới với công thay chỉ hơn 600 nghìn một cánh. Thế mà tôi cứ để đó ba năm. Lần mình còn lôi thước ra đo thật, định đặt gỗ về thay cho tươm tất, rồi tôi nhận ra cái tủ này là toàn bộ một cuốn nhật ký. Bên cạnh vết dao là mảng dầu mỡ bám vàng ở góc tủ gần bếp ga, chỗ mình chiên cá mỗi thứ sáu. Còn ở cánh dưới, vẫn một vết ố màu nâu nhạt, do chai nước mắm đổ năm 2019, mình lau mãi không hết. Mấy cái vết tích đó chẳng đẹp, nhưng chúng nói đúng chuyện nhà tôi nấu gì, ăn gì, sống thế nào. Người ta trả tiền để tôi đóng chiếc tủ không tì vết, còn tôi giữ cái tủ có vết dao rựa làm một mốc so sánh. Đổi cánh thì dễ, mà tôi nghĩ mình chưa cần.
Những chi tiết trong tủ bếp mà khách chẳng mấy khi hỏi khi đặt đóng
Điều tôi gặp hoài sau 15 năm đi đo tủ cho người ta là họ chỉ chăm chăm nhìn kiểu dáng rồi hỏi giá, chứ bỏ qua mấy thứ quyết định đến việc xài hằng ngày. Thứ nhất, chiều sâu tủ dưới nên để 55cm thay vì 60cm, vì tủ sâu quá thì với tay vào góc trong rất mỏi, đặc biệt với người nhỏ con. Kế đó, ngăn kéo dưới cùng cần cao tầm 25cm để đựng nồi niêu, mà nhiều xưởng làm mới có 15cm, nên chiếc nồi áp suất đành nằm ngoài. Thứ ba, khoảng cách từ mặt bếp đến đáy tủ trên nên là 65 đến 70cm, không phải cứ 60cm theo thông lệ cũ, vì bây giờ bếp núc hay dùng chảo sâu và máy hút mùi cần khoảng thở. Cuối cùng là khe hở sau tủ, mình luôn để lại 2-3cm để hơi ẩm thoát ra, đặc biệt ở Đà Nẵng mùa mưa kéo dài. Đợt rồi tôi phải sửa lại một bộ ở Hòa Khánh vì xưởng trước đóng dính tường, sau một mùa mưa gỗ bị mốc đen hết mặt hông. Sửa xong tốn thêm 4 triệu, mà lẽ ra chỉ cần chừa một khe nhỏ lúc đóng ban đầu. Mấy chi tiết này chẳng ai chụp ảnh khoe bao giờ, nhưng chúng quyết việc bạn có phải đóng lại tủ sau 5 năm hay không.
Nếu bạn hỏi mình nên đóng tủ bếp thế nào thì tôi sẽ hỏi ngược lại
Mình thường hỏi người ta trước khi đưa giá: nhà bạn nấu món gì nhiều? Chiên và hấp sẽ cần sắp đặt khác nhau, nhất là về hút mùi và chỗ để dầu mỡ. Ai rửa chén? Nếu là người cao lớn thì mặt bếp nên cao 90cm, nhưng người thấp thì 82cm là vừa. Có ngồi bệt xuống sàn để nhặt đồ không? Mấy câu đó nghe dễ mà quyết định luôn chiếc tủ có sống cùng bạn được hay không. Năm ngoái mình có một ca ở Hòa Xuân, khách đóng bộ tủ 35 triệu đúng mẫu đẹp trên mạng, mặt nhôm kính bóng loáng, ai tới chơi cũng khen. Thế mà sau 6 tháng phải tháo hộc dưới ra vì vợ người ta chẳng với tới, mỗi lần lấy cái nồi là phải kêu chồng. Cuối cùng tôi phải cắt bớt ngăn và hạ chiều cao mặt bếp xuống 5cm, đội thêm 2 triệu nữa. Nói thẳng, tủ bếp không phải để chụp hình khoe với khách, mà để sống chung mỗi ngày, có vết dầu, có vết dao, và có cả những lần bạn đứng nấu một mình lúc 11 giờ đêm. Nếu bạn đang tính làm bộ tủ mới, thử đứng vào chỗ bếp nhà mình nấu thử một tuần theo thói quen cũ đi, rồi hãy gọi thợ. Còn chiếc tủ nhà mình với vết dao rựa, chắc tôi vẫn để nguyên, ít ra cho tới khi con gái lấy chồng.